Tirzepatyd może powodować przejściowe wypadanie włosów u niewielkiego odsetka użytkowników. W badaniach klinicznych leku Zepbound® około 4–5% uczestników zgłosiło wypadanie włosów jako działanie niepożądane. Jednak aktualne dowody wskazują, że łysienie jest zazwyczaj związane z szybką utratą masy ciała lub zmianami w odżywianiu, a nie z bezpośrednim uszkodzeniem mieszków włosowych.
Tirzepatyd, sprzedawany pod nazwą Mounjaro® i Zepbound®, jest podwójnym agonistą receptora GLP-1 stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2 i otyłości. Poprzez hamowanie apetytu i poprawę kontroli metabolicznej może powodować znaczną redukcję masy ciała. U niektórych osób ta zmiana metaboliczna może zbiegać się ze zwiększonym wypadaniem włosów.
Zanim rozważysz zmianę leczenia, konieczne jest zrozumienie, dlaczego tak się dzieje i czy jest to stan trwały.
Czy wypadanie włosów jest znanym działaniem niepożądanym stosowania tirzepatydu?
Wypadanie włosów zgłaszano jedynie u niektórych pacjentów stosujących tirzepatyd, szczególnie w badaniach dotyczących utraty masy ciała z udziałem preparatu Zepbound®. Rzadziej zgłaszano je w badaniach dotyczących cukrzycy z udziałem preparatu Mounjaro®.
Co ważne, nie wiadomo, aby tirzepatyd bezpośrednio uszkadzał mieszki włosowe. Większość przypadków wydaje się zgodna z łysieniem telogenowym, odwracalną formą rozproszonego wypadania włosów wywołaną stresem fizjologicznym.
Rozróżnienie między tymczasowym wypadaniem włosów a trwałym uszkodzeniem mieszków włosowych ma kluczowe znaczenie. W przypadku łysienia telogenowego mieszki włosowe pozostają żywotne i zdolne do odrastania.
Dlaczego tirzepatyd powoduje wypadanie włosów u niektórych osób?
Najczęściej wskazywane są trzy mechanizmy: szybka utrata masy ciała, niedobory żywieniowe i ograniczenie kaloryczne.
Szybka utrata masy ciała a łysienie telogenowe
Najczęstszym wyjaśnieniem dla nagłego wystąpienia łysienia telogenowego jest szybka utrata masy ciała.
Włosy rosną w cyklach składających się z fazy wzrostu (anagen), fazy przejściowej i fazy spoczynku (telogen). W normalnych warunkach większość mieszków włosowych znajduje się w fazie wzrostu. Kiedy organizm doświadcza znacznego stresu fizjologicznego – w tym szybkiej utraty wagi – większa część mieszków włosowych przedwcześnie przechodzi w fazę spoczynku.
Około dwa do trzech miesięcy później włosy w fazie spoczynku wypadają.
Stan ten, znany jako łysienie telogenowe, charakteryzuje się raczej rozproszonym przerzedzeniem niż łysieniem plackowatym. Skóra głowy zazwyczaj wygląda zdrowo, bez stanów zapalnych i blizn. Ponieważ mieszki włosowe nie ulegają zniszczeniu, włosy zazwyczaj odrastają po ustąpieniu stresu, który wywołał łysienie.
Utrata masy ciała większa niż 10–15% masy ciała w krótkim okresie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia tej reakcji.
Niedobory żywieniowe podczas tłumienia apetytu
Tirzepatyd zmniejsza apetyt, co może nieumyślnie zmniejszyć spożycie składników odżywczych niezbędnych dla zdrowia włosów.
Włosy są tkanką aktywną metabolicznie. Gdy energia lub mikroelementy są niewystarczające, organizm przedkłada ważne narządy nad mieszki włosowe. Nawet niewielkie niedobory mogą przyczyniać się do wypadania włosów.
Typowe niedobory składników odżywczych związane z wypadaniem włosów obejmują:
- Żelazo (szczególnie niski poziom ferrytyny)
- Cynk
- Witaminę D
- Niewystarczające spożycie białka
Niedobór żelaza ma szczególne znaczenie w przypadku wypadania włosów. Zmniejszone zapasy żelaza utrudniają dostarczanie tlenu do mieszków włosowych, co może potencjalnie zwiększać wypadanie włosów. Cynk odgrywa rolę w naprawie mieszków włosowych i regulacji cyklu włosów. Białko jest niezbędne, ponieważ łodygi włosów składają się głównie z keratyny.
Utrzymanie zbilansowanej diety podczas odchudzania ma zatem kluczowe znaczenie dla zachowania gęstości włosów.
Ograniczenie kaloryczne i stres metaboliczny
Niezależnie od konkretnego poziomu witamin, znaczne ograniczenie kaloryczne samo w sobie może wywołać łysienie telogenowe.
Kiedy spożycie energii gwałtownie spada, organizm oszczędza zasoby. Wzrost włosów może tymczasowo spowolnić, ponieważ mieszki włosowe przechodzą w fazę spoczynku. Mechanizm ten nie jest charakterystyczny wyłącznie dla agonistów receptora GLP-1 i obserwowano go również po operacjach bariatrycznych, rygorystycznych dietach oraz poważnych chorobach.
W większości przypadków wypadanie włosów zmniejsza się po ustabilizowaniu się spożycia kalorii i zmniejszeniu się stresu metabolicznego.
Jak często występuje wypadanie włosów podczas stosowania tirzepatydu?
W badaniach klinicznych Zepbound® około 4–5% uczestników zgłaszało wypadanie włosów. Większość przypadków miała charakter łagodny do umiarkowanego.
Należy zauważyć, że nie wszystkie przypadki wypadania włosów zgłaszane podczas stosowania tirzepatydu są bezpośrednio spowodowane przez lek. Szybka utrata masy ciała – niezależnie od metody – jest dobrze znanym czynnikiem wywołującym łysienie telogenowe.
U większości pacjentów nie występuje klinicznie istotne przerzedzenie włosów.
Jak długo trwa wypadanie włosów podczas stosowania tirzepatydu?
Łysienie telogenowe przebiega według przewidywalnego harmonogramu.
Wypadanie włosów rozpoczyna się zazwyczaj 8–12 tygodni po wystąpieniu czynnika wywołującego. Aktywna faza wypadania włosów trwa często od kilku tygodni do kilku miesięcy. W miarę dostosowywania się organizmu i poprawy stanu odżywienia mieszki włosowe stopniowo powracają do fazy wzrostu.
Widoczny odrost włosów może trwać od trzech do sześciu miesięcy. Z kolei pełne odzyskanie gęstości włosów może trwać do dziewięciu miesięcy ze względu na naturalne tempo wzrostu włosów.
Obecność krótkich odrastających włosów i zmniejszenie dziennego wypadania włosów są pozytywnymi wskaźnikami powrotu do zdrowia.
Czy wypadanie włosów spowodowane stosowaniem tirzepatydu jest trwałe?
W większości przypadków nie.
Łysienie telogenowe nie powoduje blizn ani trwałego zniszczenia mieszków włosowych. Po ustąpieniu czynnika wyzwalającego włosy zazwyczaj odrastają.
Jednak szybka utrata masy ciała może czasami ujawnić istniejące wcześniej łysienie androgenowe (genetyczne łysienie typu męskiego lub żeńskiego). W takich przypadkach przerzedzenie może przebiegać według charakterystycznego wzorca, np. cofanie się linii włosów w okolicy skroni u mężczyzn lub poszerzanie się przedziałka u kobiet.
Rozróżnienie między tymczasowym wypadaniem a postępującym łysieniem wymaga oceny klinicznej.
Jak zmniejszyć wypadanie włosów podczas przyjmowania tirzepatydu
Leczenie koncentruje się na wspieraniu organizmu podczas przemian metabolicznych.
W miarę możliwości preferowana jest stopniowa redukcja masy ciała zamiast ekstremalnie szybkiej utraty wagi. Omówienie dostosowania dawki z lekarzem przepisującym lek może pomóc w moderowaniu tempa utraty wagi.
Należy priorytetowo traktować odpowiednie spożycie białka. Włączenie białka do każdego posiłku pomaga wspierać produkcję keratyny i wzmacniać mieszki włosowe.
Jeśli wypadanie włosów wydaje się nadmierne, wskazane może być wykonanie badań laboratoryjnych w celu sprawdzenia poziomu żelaza, witaminy D i czynności tarczycy. Skorygowanie udokumentowanego niedoboru składników odżywczych może znacznie zmniejszyć trwające wypadanie włosów.
Podczas aktywnego wypadania włosów należy również stosować konserwatywne praktyki pielęgnacyjne. Minimalizowanie naciągania, zabiegów chemicznych i stylizacji przy użyciu wysokich temperatur zmniejsza dodatkowe łamanie włosów.
Tirzepatyd a semaglutyd: czy wypadanie włosów jest inne?
Zarówno tirzepatyd, jak i semaglutyd to leki z grupy GLP-1, które wspomagają utratę wagi poprzez hamowanie apetytu oraz regulację metabolizmu. Są to preparaty na cukrzycę typu II. W przypadku obu leków zgłaszano wypadanie włosów.
Aktualne dowody sugerują, że wypadanie włosów jest związane raczej z szybką utratą wagi niż z wyjątkową toksycznością charakterystyczną dla danego leku. Indywidualna reakcja jest różna, ale żaden z tych leków nie jest powszechnie kojarzony z trwałym uszkodzeniem mieszków włosowych u większości pacjentów.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza?
Profesjonalna ocena jest zalecana, jeśli:
- Wypadanie włosów utrzymuje się dłużej niż sześć do dziewięciu miesięcy.
- Przerzedzenie włosów przebiega według określonego schematu.
- Pojawiają się łysiny.
- Występują objawy ze strony skóry głowy, takie jak zaczerwienienie lub stan zapalny.
Dermatolog może ustalić, czy przyczyną wypadania włosów jest łysienie telogenowe, łysienie androgenowe, zaburzenia czynności tarczycy czy inne schorzenie.
Ponieważ łysienie telogenowe jest odwracalne, interwencja chirurgiczna nie jest wskazana w okresie aktywnego wypadania włosów. Decyzje dotyczące rozpoczęcia leczenia powinny zawsze opierać się na potwierdzonej diagnozie, a nie na tymczasowych zmianach.
Często zadawane pytania dotyczące wypadania włosów podczas stosowania tirzepatydu
Czy tirzepatyd bezpośrednio uszkadza mieszki włosowe?
Nie ma dowodów na to, że tirzepatyd uszkadza mieszki włosowe. Większość zgłoszonych przypadków jest zgodna z łysieniem telogenowym wywołanym szybką utratą wagi.
Jak często występuje wypadanie włosów podczas stosowania leku Zepbound?
W badaniach klinicznych około 4–5% uczestników zgłaszało wypadanie włosów. Większość przypadków miała charakter tymczasowy.
Czy włosy odrosną po wypadaniu spowodowanym stosowaniem tirzepatydu?
Tak. Jeśli wypadanie włosów jest spowodowane łysieniem telogenowym, odrastanie włosów następuje zazwyczaj w ciągu sześciu do dziewięciu miesięcy, w miarę dostosowywania się organizmu.
Czy należy przerwać stosowanie tirzepatydu, jeśli zauważę wypadanie włosów?
Niekoniecznie. Wypadanie włosów często ustępuje bez konieczności przerywania leczenia. Zmiany w przyjmowanych lekach powinny być dokonywane wyłącznie pod nadzorem lekarza.
Czy suplementy mogą powstrzymać wypadanie włosów związane ze stosowaniem tirzepatydu?
W przypadku niedoboru składników odżywczych, takich jak żelazo lub cynk, korekta może zmniejszyć wypadanie włosów. Suplementacja powinna być prowadzona w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych.
Podsumowanie
Tirzepatyd może powodować przejściowe wypadanie włosów, najczęściej spowodowane szybką utratą wagi i stresem metabolicznym, a nie trwałym uszkodzeniem mieszków włosowych.
Najczęściej występującym z działań niepożądanych jest łysienie telogenowe – odwracalne przejście mieszków włosowych w fazę spoczynku. W większości przypadków gęstość włosów poprawia się po ustabilizowaniu się masy ciała, zapewnieniu odpowiedniego spożycia składników odżywczych i dostosowaniu się organizmu.
Utrzymujące się lub powtarzające przerzedzenie włosów wymaga profesjonalnej oceny. Jednak większość osób doświadczających wypadania włosów podczas leczenia tirzepatydem może spodziewać się stopniowej poprawy bez konieczności interwencji chirurgicznej.
Oceń swoje wypadanie włosów!
Dowiedz się w ciągu zaledwie 2 minut, na jaki rodzaj wypadania włosów cierpisz i już dziś zapoznaj się z rozwiązaniami i środkami zaradczymi dla Twojej indywidualnej sytuacji z włosami.